พระโคกินข้าว-ข้าวโพด-น้ำ-หญ้า ชี้ธัญญาหารบริบูรณ์ดี น้ำท่าบริบูรณ์พอสมควร

เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม ในการพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เวลา 07.30 น. สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นายธีรภัทร ประยูรสิทธิ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งทำหน้าที่ พระยาแรกนา พร้อมด้วยเทพีคู่หาบทอง และเทพีคู่หาบเงิน ขึ้นรถยนต์หลวงที่หน้าวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ออกจากพระบรมมหาราชวังทางประตูสวัสดิโสภา ถนนสนามไชย ไปยังมณฑลพิธีท้องสนามหลวง เมื่อพระยาแรกนาเดินทางถึงมณฑลพิธี หัวหน้าพราหมณ์ตั้งกระบวนแห่อิสริยยศ แล้วเดินกระบวนอิสริยยศไปส่งที่โรงพิธีพราหมณ์ ทางทิศเหนือของมณฑลพิธี

จากนั้น พระยาแรกนา จุดธูปเทียนถวายสักการะเทวรูปสำคัญ อาทิ พระอิศวร พระพรหม พระนารายณ์ พระอุมาภควดี พระมหาวิฆเนศวร์ พระลักษมี พระพลเทพ และพระโคอุศภราช เสร็จแล้ว ได้ตั้งสัตยาธิษฐานหยิบผ้านุ่งแต่งกาย ที่คณะพราหมณ์จัดเตรียมผ้าลาย 3 ผืน ได้แก่ ผ้าหกคืบ ผ้าห้าคืบ และผ้าสี่คืบ วางเรียงไว้บนโตกมีผ้าคลุมทับ โดยในปีนี้ พระยาแรกนา หยิบได้ผ้าห้าคืบ นุ่งแต่งกาย พระราชครูพยากรณ์ว่า น้ำในปีนี้จะปริมาณพอดี ข้าวกล้าในนาจะได้ผลบริบูรณ์ และผลาหาร มังสาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี จากนั้น พระยาแรกนานุ่งผ้าห้าคืบแต่งกาย และนุ่งผ้านุ่งผืนเดิมทับอีกชั้นหนึ่ง เตรียมออกแรกนา

ต่อมาเวลา 08.24 น. สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งจากพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ไปยังพลับพลาที่ประทับมณฑลพิธีท้องสนามหลวง ในการพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ พุทธศักราช 2560 ซึ่งพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา โดยเสด็จด้วย การนี้ พระยาแรกนา ได้ยาตราพร้อมเทพีคู่หาบทองแและเทพีคู่หาบเงินออกจากโรงพิธีพราหมณ์ มีราชบัณฑิตและพราหมณ์ นำผ่านพลับพลาหน้าพระที่นั่ง พระยาแรกนาเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ถวายบังคมแล้วไปยังลานแรกนา

จากนั้น เจ้าพนักงานจูงพระโคเพิ่ม และพระโคพูล (พระโคสำรอง พระโคพอ และ พระโคเพียง) เทียมแอก พระยาแรกนาเจิมพระโคและคันไถ จับหางไถแล้วไถดะไปโดยทักษิณาวรรต (วงรี) 3 รอบ โดยไถแปร (ขวาง) 3 รอบ พร้อมหว่านเมล็ดพันธุ์ข้าวนาสวน และเมล็ดพันธุ์ข้าวไร่ รวม 12 สายพันธุ์ เจ้าพนักงานประโคมฆ้องชัยเครื่องดุริยางค์ แล้วไถกลบอีก 3 รอบ เพื่อกลบเมล็ดพันธุ์ข้าวลงในดิน เสร็จแล้ว

เจ้าพนักงานปลดพระโคออกจากแอก พระยาแรกนาและเทพีกลับไปยังโรงพิธีพราหมณ์ พราหมณ์เสี่ยงของกิน 7 สิ่ง ได้แก่ ข้าวเปลือก ข้าวโพด ถั่วเขียว งา เหล้า น้ำ และหญ้า ตั้งเลี้ยงพระโค ในปีนี้ พระโคเทิด และพระโคทูน ปีนี้กินเลี้ยงเสี่ยงทายข้าว ข้าวโพด พยากรณ์ว่า ธัญญาหาร ผลาหาร จะบริบูรณ์ดี และ กินน้ำ หญ้า พยากรณ์ว่า น้ำท่าจะบริบูรณ์พอสมควร ธัญญาหาร ผลาหาร ภักษาหาร มังสาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี

แหล่งข้อมูล : มติชนออนไลน์